Điều gì khiến anh chọn chữ Hán - Nôm để viết phần mềm, trong khi giới trẻ lại thích học ngoại ngữ hơn?

- Tôi mê tiếng Việt. Tôi nghĩ rằng muốn giữ gìn bản sắc văn hóa VN thì trước tiên phải học tiếng Việt từ nguồn gốc - tức là chữ Nôm trước đây và muốn mình có thể sử dụng chữ Hán - Nôm bằng phần mềm máy tính. 

Hanosoft (hệ phần mềm Hán - Nôm) ra đời từ đó. Ban đầu tôi dựa trên bộ gõ Hán Việt Universal 2 chạy trên Song Kiều của tác giả Lê Anh Minh (người đầu tiên soạn sách hướng dẫn gõ chữ Hán trên máy tính - năm 1998) để cải tiến thành bộ gõ Hanokey 1.0. Sau thành công đó tôi đã cùng tác giả Universal 2 lập thành nhóm lập trình và lần lượt cho ra các sản phẩm mới.

* Với sinh viên Hán ngữ, người nghiên cứu văn hóa dân tộc hay các nhà làm sách bằng máy tính, khi sử dụng phần mềm của anh sẽ mang lại những tiện ích gì?

- Bộ phần mềm Hanosoft bao gồm: Hanokey 1.0 và 2.0; HanoConverter; Từ điển Hán-Việt,Việt-Hán và Từ điển Hán Việt trực tuyến. Cả thảy độ vài MB, rất gọn nhẹ, dễ cài đặt và sử dụng, các phần mềm đều có hướng dẫn cặn kẽ, có thể chạy trên Windows 98 lẫn XP. Hanokey giúp gõ chữ Hán phồn thể, giản thể cũng như chữ Nôm theo âm hoặc bộ thủ.

HanoConverter giúp chuyển đổi qua lại giữa chữ Hán phồn thể và giản thể đồng thời đổi chúng ra âm Hán Việt. Từ điển Hanosoft có khoảng 10.000 mục từ đơn và trên 50.000 mục từ ghép, hi vọng đó là cầu nối ngôn ngữ Việt xưa và nay. Hiện nay cũng có phần mềm Song Kiều của nước ngoài giá khá đắt nhưng chỉ thể hiện được chữ Hán chứ chưa thể hiện được chữ Nôm, hơn nữa bộ từ điển Song Kiều chỉ tra được tiếng Anh - Hán.

Chúng tôi chỉ phổ biến cho những ai quan tâm đến ngôn ngữ Hán - Nôm chứ không thương mại. Và để phổ biến rộng rãi hơn, chúng tôi phải xây dựng một website để tất cả những ai muốn học và sử dụng ngôn ngữ này có thể truy cập và download về sử dụng. Người sử dụng có thể tra cứu từ điển trực tiếp trên máy tính.

Ngoài ra nó còn phục vụ  chế bản sách vở liên quan Hán - Nôm, thiết kế mỹ thuật với phần mềm chế bản chuyên nghiệp như Photoshop và Corel để tạo mẫu mã bao bì, thiệp cưới, lịch, danh thiếp. Phần mềm này còn có thể hỗ trợ những người vi tính hóa gia phả dòng tộc để trình bày lại cho đẹp hơn, giúp lưu trữ tốt hơn và có thể gửi đi khắp nơi trên thế giới.

* Website hanosoft.com còn là thư viện?

- Không phải là thư viện mà chỉ là một số tư liệu dùng để tham khảo. Lướt qua web sẽ dễ dàng nhận thấy mảng kiến thức phổ thông về Hán -Nôm, thư pháp và hội họa. Website giúp tra cứu những tác phẩm văn học cổ điển dưới dạng sách điện tử theo nguyên văn chữ Hán, Hán - Nôm hay quốc ngữ.

Hiện tại có khoảng 17 tác phẩm Hán - Nôm đã chuyển âm quốc ngữ (như Truyện Kiều, Lục Vân Tiên, Nhị Độ Mai...), có 18 tác phẩm nguyên văn chữ Hán (như Tứ Thư, Chu Dịch...). Chúng tôi mơ ước sẽ có một “kho” thư viện văn học cổ  trên Internet.

Chúng tôi đang nâng cấp các phần mềm, thí dụ: bổ sung cách gõ theo âm Pinyin Bắc Kinh, Tứ Giác Hiệu Mã của tác giả Vương Vân Ngũ (TQ) đồng thời bổ sung thêm từ vựng theo cụm từ, gõ theo từ thuần Việt...